{"id":477,"date":"2019-10-27T21:20:28","date_gmt":"2019-10-27T20:20:28","guid":{"rendered":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/?p=477"},"modified":"2019-12-08T18:50:15","modified_gmt":"2019-12-08T17:50:15","slug":"bezdomnosc-slow-wit-szostak-poniewczasie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/2019\/10\/27\/bezdomnosc-slow-wit-szostak-poniewczasie\/","title":{"rendered":"Bezdomno\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p>Kto z niecierpliwo\u015bci\u0105 czeka\u0142 na now\u0105 fabu\u0142\u0119, kt\u00f3ra ubogaci\nprzeciekaw\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Wita Szostaka, ten mo\u017ce poczu\u0107 delikatne uk\u0142ucie zawodu.\nBo w <em>Poniewczasie<\/em> nie znajdzie\ntypowej fabu\u0142y. Albo inaczej: troch\u0119 jej znajdzie, ale nie do ko\u0144ca si\u0119 w niej\nodnajdzie. Znajdzie natomiast przekraczanie wszelkich literackich granic \u2013 w \u015bwietnym\nszostakowym stylu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale zaczn\u0119 od pocz\u0105tku, je\u015bli w og\u00f3le o pocz\u0105tku mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 w przypadku <em>Poniewczasie<\/em>. Ksi\u0105\u017cka ma form\u0119 dziennika, przynajmniej teoretycznie. W wi\u0119kszo\u015bci jest o Marcinie Strz\u0119pie, o jego partnerce \u017cyciowej, Elenie, o ich codzienno\u015bci, wspomnieniach z przesz\u0142o\u015bci, dywagacjach na temat przysz\u0142o\u015bci itp. Trzeba jednak dopowiedzie\u0107, \u017ce ten Marcin nie zawsze jest tym samym Marcinem. Do\u015b\u0107 zdradzi\u0107, \u017ce pierwszym bohaterem jest J\u00f3zef, kt\u00f3ry si\u0119 ostatecznie nie sprawdzi\u0142 i \u017ce narracja marcinowa dziwnie miesza si\u0119 z narracj\u0105 szostakow\u0105. \u017beby by\u0142o jeszcze ciekawiej Szostak wyci\u0105ga ca\u0142y arsena\u0142 literackich nawi\u0105za\u0144, o niekt\u00f3rych m\u00f3wi wprost, inne z nich skrz\u0119tnie ukrywa, pozwalaj\u0105c czytelnikowi na czerpanie satysfakcji p\u0142yn\u0105cej z ich tropienia. Schulz, M\u00e1rquez, Flaubert, Heidegger, a nawet\u2026 Mickiewicz. I wiele innych. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce rzadko kto mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie na swobodne \u017conglowanie tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 i dorobkiem kulturalnym takiej \u201e\u015bmietanki towarzyskiej\u201d. A Szostakowi si\u0119 to udaje, przede wszystkim dlatego, \u017ce nie zam\u0119cza czytelnika egzaltacj\u0105, ale robi ruch zupe\u0142nie przeciwny \u2013 wci\u0105\u017c poszukuje i obna\u017ca si\u0119 z intymno\u015bci swoich poszukiwa\u0144. Nie twierdzi, \u017ce co\u015b wie na pewno, nie jest w swojej tw\u00f3rczo\u015bci dogmatyczny, tylko ustawia siebie ni\u017cej ni\u017c samego czytelnika \u2013 bo to w\u0142a\u015bnie czytelnik mo\u017ce sobie dopowiada\u0107, skoro dziennik ma wci\u0105\u017c niegotow\u0105 form\u0119. Dzi\u0119ki temu czytanie staje si\u0119 zabaw\u0105, nieustannym odkrywaniem. Wisienk\u0105 na torcie jest dystans Szostaka do w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 w <em>Poniewczasie<\/em> znajduje si\u0119 mn\u00f3stwo nawi\u0105za\u0144 do poprzednich ksi\u0105\u017cek pisarza i zwykle jest to ograne w humorystyczny spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>W najnowszej ksi\u0105\u017cce Szostaka czytelnik nie znajdzie doskona\u0142o\u015bci fabu\u0142y, doskona\u0142ej konstrukcji bohatera, doskona\u0142ej formy, za to zetknie si\u0119 z niegotowymi fragmentami, zap\u0119tlonymi przemy\u015bleniami, zapisem zmaga\u0144 narratora, kt\u00f3ry przyznaje si\u0119 do swojej u\u0142omno\u015bci a tak\u017ce do uczucia dyskomfortu wywo\u0142anego tekstami, kt\u00f3re napisa\u0142 wcze\u015bniej (a jednoczenie zaciska z\u0119by i niczego nie wykre\u015bla). M\u00f3wi\u0105c bardziej w stylistyce Szostaka: czytelnik zetknie si\u0119 z prywatnymi epifaniami, nieosiad\u0142ymi s\u0142owami, \u0142uskaniem s\u0142\u00f3w, zaklinaniem s\u0142\u00f3w, wywlekaniem, domy\u015blaniem, rozlepianiem powie\u015bci, rozdrabnianiem, rozszczepianiem sens\u00f3w, zwielokratnianiem, i w ko\u0144cu z powiadaniem:<\/p>\n\n\n\n<p><em>A mo\u017ce powie\u015bci nie\nma? Je\u015bli powie\u015b\u0107 jest powiadaniem, jest ci\u0105g\u0142ym dokonywaniem, ci\u0105g\u0142ym ruchem\nnieznaj\u0105cym spoczynku, to takiej powie\u015bci nie ma. Teksty nazywane powie\u015bciami\nrozci\u0105gaj\u0105 si\u0119, maj\u0105 granice, mieszcz\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy ok\u0142adkami. Kto\u015b je ok\u0142ada i\nodk\u0142ada. Powiadania nie da si\u0119 od\u0142o\u017cy\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>I takie jest w\u0142a\u015bnie <em>Poniewczasie<\/em>.\nNie da si\u0119 go od\u0142o\u017cy\u0107, zamkn\u0105\u0107 w zgrabnym podsumowaniu, zaszufladkowa\u0107, czy\nnada\u0107 jak\u0105kolwiek literack\u0105 etykietk\u0119. Co by m\u0105drego nie napisano o tej ksi\u0105\u017cce,\ni tak b\u0119dzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 w niej nowe konfiguracje. <em>Poniewczasie<\/em> pulsuje r\u00f3\u017cnymi sensami, jest wci\u0105\u017c \u017cywe, rozrasta si\u0119\nw czytelniczej \u015bwiadomo\u015bci, p\u0105czkuje.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli mo\u017cna zrobi\u0107 jakiekolwiek podsumowanie <em>Poniewczasie<\/em>, to na my\u015bl przychodzi mi tylko jedno: absolutna niedoskona\u0142o\u015b\u0107 tej ksi\u0105\u017cki sprawia, \u017ce staje si\u0119 czym\u015b doskona\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wit Szostak, Poniewczasie<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kto z niecierpliwo\u015bci\u0105 czeka\u0142 na now\u0105 fabu\u0142\u0119, kt\u00f3ra ubogaci przeciekaw\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Wita Szostaka, ten mo\u017ce poczu\u0107 delikatne uk\u0142ucie zawodu. Bo w Poniewczasie nie znajdzie typowej fabu\u0142y. Albo inaczej: troch\u0119 jej znajdzie, ale nie do ko\u0144ca si\u0119 w niej odnajdzie. Znajdzie natomiast przekraczanie wszelkich literackich granic \u2013 w \u015bwietnym szostakowym stylu. Ale zaczn\u0119 od pocz\u0105tku, je\u015bli [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/2019\/10\/27\/bezdomnosc-slow-wit-szostak-poniewczasie\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-literatura-piekna-polska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=477"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":495,"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477\/revisions\/495"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowozaslowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}